سی و یکمین نشست اندیشکده صفای یزد بصورت مجازی برگزار شد

سی و یکمین نشست اندیشکده صفای یزد بصورت مجازی برگزار شد



 

سی و یکمین نشست تخصصی اندیشکده صفای استان یزد با موضوع "مناطق آزاد تجاری و ویژه " و تحلیل "بند 11 اقتصاد مقاومتی"  و میزان انطباق این دو با هم مورخ ششم خرداد برگزار شد.

***********************************************************************************************************************************

  جناب دکتر بلندیان:

خیر مقدم خدمت اعضای محترم اندیشکده صفای یزد و خوش آمد گویی به میهمانان ویزه این جلسه, جناب دکتر صلاحی و جناب دکتر اسدیان.

امروز سی و یکمین نشست اندیشکده صفای یزد را در خدمتتان هستیم.

توسعه مناطق آزاد تجاری و مناطق ویژیه اقتصادی و میزان انطباق آن با اسناد بالادستی بخصوص سیاست های اقتصاد مقاومتی و بند 11 آن دستور کار این جلسه است.

مناطق آزاد برای بهبود رفاه اجتماعی و رقابت در بازارهایذجهانی تا سیس شده اند.

شورای عالی مناطق آزاد که در راس آن ریاست محترم جمهور هستند از سال 92 تشکیل شده است.

جو حاکم بر شورای عالی مناطق آزاد کلا دولتی است.

استراتژی در ایجاد مناطق آزاد مبتنی بر توسعه صادرات محصول با ارزش افزوده بالا بجای واردات است.

تمرکز در ایجاد مناطق آزا بر مزیت های اقتصادی و صادرات محصولاتی است که ما در آن برتر و کارایی ببیشتری داریم.

البته محصولات یا کالاهایی که مازاد و کارایی کمتری داریم نیز میتواند مبادله کند.

و این به معنای تعمیم منافع حاصل از تقسیم کار است.

اما اگر به کارکرد فعلی مناطق آزاد نگاه کنیم عدول از اهداف و نیز جریان معکوس در صادرات و واردات به خوبی مشاهده میشود.

مناطق آزاد که میبایست کانون توسعه صادرات محصول با ارزش افزوده بالا باشند به مرکز صادرات مواد خام تبدیل شده اند و البته مرکز واردات بی رویه.

و این با بند 11 سیاستهای اقتصاد مقاومتی سازگار نیست.

در حال حاضر 8 منطقه آزاد تجاری داریم و 30 منطقه ویژه اقتصادی در کشور ایجاد شده است.

استان یزد هم یک منطقه ویژه دارد و 6 منطقه دیگر هم در شهرهای استان در حال پیگیری است.

اما آیا مناطق ویژه بر مزیت های اقتصادی منطقه ای و با نگاه انتفاع ملی ایجاد میشوند؟

به نظر میرسد هم قوانین و آیین نامه ها و هم سبک حکمرانی این مناطق نیاز به بازنگری دارد.

 ***********************************************************************************************************************************

 

   جناب مهندس فنایی:

 

مجلس گویا قانونی تصویب کرده که در مسیر مجمع تشخیص است بر این اساس که در مناطق ویژه اقتصادی اقداماتی داشته باشند تا به بخش خصوصی واگذار شود و دولت هم وظیفه نظارتی داشته باشد و به این شکل رانت و فسادهای موجود در این زمینه نیز کم خواهد شد.

این قانون از سوی مجلس به شورای نگهبان رفته و اکنون نیاز به نظر مجمع تشخیص است که اندیشکده ها در کشور نیز در این زمینه نظر خود را اعلام می کنند.

تئوری ها و اهدافی که نوشته می شود اجرایی نیست و اجرا نمی شود و متاسفانه در مسیر رانت و فساد قرار می گیرند.

یکی از ایرادهای بزرگ این است که نظارت درستی بر تئوری های نوشته شده نیست و باید این نظارت و شفافیت را بر قوانین داشته باشیم تا در مسیر اجرا دچار رانت و فساد نشوند.

باید توجه داشت که مناطق آزاد در همه شهرها دارای مزیت نیستند و در برخی نقاط ضرورتی برای ایجاد ندارد و نباید دنبال چیزی باشیم که مثلا برای یک استانی مفید نیست.

خوشبختانه همه بر رعایت اصل شفافیت که در اقتصاد مقاومتی هم تاکید روی آن است اجماع نظر دارند و برای اجرایی شدن بندهای اقتصاد مقاومتی اقدام صورت گیرد.

یزد از هر نظر مزیت های زیادی دارد و در کنار نیروی انسانی تحصیل کرده، از ظرفیت دولت الکترونیک استفاده کنیم و با کمک هر سه قوه و امکانات و پتانسیل هایی که در استان داریم شفافیت را توسعه دهیم و به موفقیت های مختلف دست پیدا کنیم.

لازم است بررسی های بیشتری صورت گیرد و مناطق ویژه ارزیابی شوند تا برای ایجاد مناطق جدید مزیت های استان ها در نظر گرفته شوند. قانونی تصویب کرده که در مسیر مجمع تشخیص است بر این اساس که در مناطق ویژه اقتصادی اقداماتی داشته باشند تا به بخش خصوصی واگذار شود و دولت هم وظیفه نظارتی داشته باشد و به این شکل رانت و فسادهای موجود در این زمینه نیز کم خواهد شد. این قانون از سوی مجلس به شورای نگهبان رفته و اکنون نیاز به نظر مجمع تشخیص است که اندیشکده ها در کشور نیز در این زمینه نظر خود را اعلام می کنند.

تئوری ها و اهدافی که نوشته می شود اجرایی نیست و اجرا نمی شود و متاسفانه در مسیر رانت و فساد قرار می گیرند.

یکی از ایرادهای بزرگ این است که نظارت درستی بر تئوری های نوشته شده نیست و باید این نظارت و شفافیت را بر قوانین داشته باشیم تا در مسیر اجرا دچار رانت و فساد نشوند.

باید توجه داشت که مناطق آزاد در همه شهرها دارای مزیت نیستند و در برخی نقاط ضرورتی برای ایجاد ندارد و نباید دنبال چیزی باشیم که مثلا برای یک استانی مفید نیست.

خوشبختانه همه بر رعایت اصل شفافیت که در اقتصاد مقاومتی هم تاکید روی آن است اجماع نظر دارند و برای اجرایی شدن بندهای اقتصاد مقاومتی اقدام صورت گیرد.

یزد از هر نظر مزیت های زیادی دارد و در کنار نیروی انسانی تحصیل کرده، از ظرفیت دولت الکترونیک استفاده کنیم و با کمک هر سه قوه و امکانات و پتانسیل هایی که در استان داریم شفافیت را توسعه دهیم و به موفقیت های مختلف دست پیدا کنیم.

لازم است بررسی های بیشتری صورت گیرد و مناطق ویژه ارزیابی شوند تا برای ایجاد مناطق جدید مزیت های استان ها در نظر گرفته شوند.

***********************************************************************************************************************************

 

  دکتر صلاحی :

 

از دعوت اندیشکده صفای استان یزد بسیار سپاسگزارم و از شما می خواهم قدر این اندیشکده و دور هم بودن را بدانید. ما همه باید برای توسعه ایران و توسعه استان یزد کمک کنیم با مطالعه و دقت در آمارها و توجه به مزیت ها با آینده نگری در بحث ها مشارکت کنیم. این اندیشکده می تواند به عنوان یک مدل و الگوی جدید و موفق به مسئولان کشور معرفی شود. استان یزد با شرایط فعلی و با حضور استاندار جوان و پر تلاش می تواند گام های موفقی را بردارد و به سرانجام برساند.

مزیت های مناطق ویژه اقتصادی برای تولید مفید و موثر است اما چون در کشور ما در مناطق آزاد هم،  از مقررات اولیه آن عدول کرده اند کاربرد آن نیز تغییر کرده و تقریبا به نوعی به منطقه گردشگری تبدیل شده مثل کیش و بخشی از قشم در حالی که عسلویه کاملا منطقه اقتصادی و تجاری است.

مناطق آزاد برای تبادل هستند و تجارت و مبادلات تجاری را پوشش خواهند داد و مزیت هایی دارند که در همه استان ها حتی یزد هم قابل استفاده هستند. مردم یزد نیز ویژگی هایی دارند که اقتصاد آن ها را تجدیدپذیر کرده است.

امیدواریم در مجلس یازدهم فقط به دنبال مزیت های اقتصادی بروند و از مسائل سیاسی فاصله بگیرند و برداشت جدید از قانون مناطق ویژه اقتصادی داشته باشیم.

نمایندگان مجلس هم برای قول هایی که دادند نباید فشار بیاورند منطقه ویژه در جایی تاسیس شود که مزیت های نسبی ندارد؛ مثلا در خراسان رضوی منطقه ویژه لازم است اما در سلفچگان قم لازم نبود که ایجاد شود.

لازم است شورای نگهبان هم با مشاورانی بحث و صحبت داشته باشد تا مشخص شود چه تعدادی از مناطق موجود، اقتصادی و ضروری است لذا نمی توان گفت که به چه تعداد نیاز داریم اما باید بر اساس نیازها و مزیت ها، مناطق اقتصادی ایجاد شود.

واضح است که همه دولت های پس از انقلاب در معایب و محاسن این مناطق نقش داشته و شریک هستند و باید توجه داشت که منطقه آزاد تجاری و صنعتی نباید گردشگری باشند.

لذا دوستانی که در مجلس امضا جمع می کنند که برای منطقه ای مجوز بگیرند که مزیت ندارد و این مجوز اجرایی شود بعدا قابل جبران نیست.

در بند اول سال 72، منطقه آزاد برای عمران و آبادانی مناطق دیده شده که این یک اشتباه است مناطق آزاد باید همه مملکت را آباد کنند.

اقتصاد برتر منطق بر زمین و موقعیت ها و ویژگی های آن سرزمین است. اکنون تولید در کشور ما گران تمام می شود و دلایل آن متعدد است که عمده ترین عدم توجه به مزیت نسبی سرزمین و منطقه است.

در استان یزد که مزیت هایی دارد باید با بررسی کامل در این خصوص نمایندگان مجلس در سطح کشور را آگاه کرد و بر اساس قوانینی که در این زمینه داریم منطقه آزاد تجاری را برای تمام کشور ایجاد کنیم.(نگاه ملی)

منطقه آزاد تجاری با منطقه گردشگری تفاوت دارد اما در کشور ما بسیاری از مناطق آزاد تجاری به نوعی به مناطق گردشگری هم تبدیل شده اند که این نوع نگاه تغییر ماهیت مناطق آزاد را به همراه داشته است که تصمیم گیری ها را هم تغییر داده و مزیت های منطقه آزاد را که بر اساس قانون نیز تعریف شده به حاشیه برده است.

خوشبختانه وجود چنین جایگاه اندیشه ورزی در یزد می تواند به اجرای درست و صحیح قوانین کمک کند بنابراین اندیشکده پژوهشکده نیست که هزینه بخواهد، بلکه جایی است که با تفکرات و خرد جمعی می تواند ضمن بررسی موضوعات، اجرای درست قوانین و مقررات را به صورت شفاف رقم بزند و در کل کشور شکل بگیرد.

امید است یک تعریف جدیدی با شناخت درست وضعیت اقتصادی داشته باشیم و با کمک مجلس در این زمینه به مصوبه خوبی دست پیدا کنیم که منافع کشور مورد توجه باشد.

متاسفانه تصمیم سازی درستی برای مسئولان صورت نگرفته که نتوانستند به نتیجه خوبی هم برسند و این وضعیت را نداشته باشیم.

هر اقدامی که اندیشکده صفا در یزد انجام داده در قالب یک صورتجلسه به مسئولان کشوری هم ارائه دهیم و پیگیری کنیم تا کاری به نتیجه برسد.

***********************************************************************************************************************************

جناب دکتر اسدیان

توسعه مناطق ویژه آزاد و اقتصادی برای سومین بار است که اعاده از شورای نگهبان برمی گردد و ما موافق این هستیم که مناطق آزاد با کارکرد اولیه فعالیت داشته باشند که بحث صادرات محوری و انتقال تکنولوژی و فناوری و تسهیل تولید را فراهم کنند.

سه معضل را به صورت کلان داریم که در حوزه حکمران

حکمرانی مناطق آزاد، دولت های مختلف کاری انجام ندادند و در تنظیم گری و رگولاتوری کم کاری شده است. تصدی گری فعلی دولت ها نیز با این شیوه کار را دشوار کرده در حالی که باید قواعد و قانون باشد و دولت فقط نقش نظارتی باشد و این موضوع موجب عدم کارکرد درست مناطق شده است. این مشکل موجب شده تا کارکرد درست مناطق آزاد را نداشته باشیم.

موضوع دیگر هم در سیاست گذاری های دبیرخانه شورای عالی مناطق است که مباحث خوبی داریم و موضوعات واکاوی می شود اما در مرحله اجرا ناهماهنگ و غیرهمسو است و موضوع دیگر هم استانداردهای مناطق آزاد است که نیاز به عارضه یابی دارد.

توسعه حوزه مناطق آزاد و ویژه کشور بر اساس آنچه در قانون دیده شده و در 24 بند آمده است اما چون موارد مطروحه درست مطالبه نشد، بین مجمع تشخیص و مجلس در خصوص بند یازدهم اختلافاتی در توسعه کمی و کیفی و ماموریتی وجود دارد و باید این مهم از سوی مجمع به وضوح مشخص شود تا بتوان تصمیم گیری کرد.

نمایندگان در خصوص توسعه کمی مناطق ازاد و توسعه ماموریتی مناطق آزاد بحث دارند که در بند 11 مورد نظر است و مجمع باید این موضوع را روشن و شفاف اعلام کند.

انتظار است اندیشکده صفا در یزد اطلس جانمایی از مناطق ازاد در کشور را ارائه دهد و الگویی جدید در خصوص مدیریت مناطق ویژه و اقتصادی را نیز ارائه دهد می توان در مجلس نیز این مطالبه را داشت که مورد توجه و تصویب قرار گیرد و اجرایی شود.

نکته دیگر اینکه تصمیمات مجلس همه جانبه نبوده و برای همین است که تعدد قوانین داریم که این تعدد قانون مشکلات متعددی را ایجاد کرده است. در حوزه قانون گذاری و به ویژه نظارت مجلس ضعف داریم که امید است مجلس یازدهم با استفاده از پارلمان نخبگان ایران، طرح و لوایح را با نظرسنجی و پختگی کامل به صحن ببرد.

 ***********************************************************************************************************************************

 

   خانم دکتر فداکار:

با توجه به اینکه بخش خصوصی زیرساخت ها و بستر لازم را در این خصوص فراهم اورده توصیه دارم تا بازدیدی از این منطقه صورت گیرد و از نزدیک اقدامات انجام شده مشاهده شود. در خصوص مجلس یازدهم نیز کمک به نمایندگان منتخب را در دستور کار استان داریم تا با رصد و بررسی قوانین و تعدد قوانین موجود، قوانین زائد حذف و خوراک اولیه از نهادهای تخصصی و کانون های تفکر به نمایندگان ارائه دهیم و در حوزه های مختلف با شناسایی افرادی که تسلط به قوانین دارند به نمایندگان کمک شود.

در حوزه مناطق ازاد و ویژه نیز چند تجربه در استان داریم لذا انتظار است کاری انجام شود که از مجوزهای پیشینی فاصله بگیریم و به سمتی برویم که افراد با ظرفیت هایی که دارند فعال شوند و کار کنند و با بررسی کار نسبت به صدور مجوز و مشوق ها اقدام شود.

این شیوه می تواند صدور مجوزها را واقعی تر کند و با اثبات ظرفیت ها از تعدد درخواست ها و سردرگمی ها خارج شد.

***********************************************************************************************************************************

 

   جناب مهندس حجازی:

 

درپیشنهاد ایجاد مناطق آزاد تجاری و مناطق ویژه اقتصادی ما یک لایحه داریم که مربوط به سال 1395 است که از سوی دولت ارایه شده است. یک طرح هم داریم که نمایندگان محترم دادند و مربوط به سال 1397 است. البته با توجه به قانون نحوه اداره  مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی به نظر می رسد ارایه این طرح چندان محمل قانونی ندارد. از طرفی باید توجه داشت که ایراد مجمع تشخیص روی بند 11 سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی،بند 17 و جز یک بند "د" سیاست های کلی آمایش سرزمین است. بنابراین اگر این ایرادات رفع نشود تفاوت چندانی در نحوه ارایه لایحه (بصورت تک به تک یا تجمیعی ) نخواهد داشت.

برداشت من این است که موضوع توسعه عمل مناطق آزاد که مورد ایراد مجمع است نیز در خصوص کارکردهای این مناطق است  نه افزایش کمی و کیفی این مناطق که باید با دقت بیشتری بررسی شود. نکته نهایی هم این که  برای کمک  به دولت  لازم است   تاثیر این مناطق در عمران و آبادانی ارزیابی شود.در خصوص پیشنهاد آخر هم لازم است بیش از گذشته از ظرفیت مرکز پژوهش های مجلس در زمینه های مختلف استفاده شود وبه نظر من از تفکر و اندیشه نخبگان هم بدون ایجاد تشکیلات موازی می توان استفاده نمود.

***********************************************************************************************************************************

  جناب مهندس زارع:

 

مشکل ما در تصویب قوانین بی توجهی به کار کارشناسی نیست بلکه مشکل در مسائلی است که باعث می شود کارهای کارشناسی نادیده گرفته شود که این موضوعات نمونه های زیادی هم دارد.

مجوزهایی را می دهند اما حمایت های لازم را ندارد، اندیشکده کار خود را انجام دهد اما مکاتبات را به مقام های بالاتر ارائه دهد و ...

 ***********************************************************************************************************************************

   جناب مهندس متوسلیان:

برای هرجایی در ایجاد مناطق آزاد داشتن مزیت مهم است که در حوزه معدن و صنعت و صادرات بیشتر خود را نشان می دهد.

یزد فارغ التحصیلانی دارد که بیکار هستند اما از سوی دیگر ظرفیت مواد اولیه داریم که نیمی از آن خام صادر می شود در حالیکه با توجه به مصرف سرانه در بازار داخلی به نوآوری نیاز داریم اما متاسفانه خام فروشی در این زمینه زیاد است و با توجه به قدمت بالایی که در یزد در این صنعت داریم متاسفانه نیمی از صنایع در این حوزه با نصف و یا کمتر از نصف ظرفیت کار می کنند.

تجربیات خوبی هم در سطح کشور داریم و منابع خوبی موجود است و اقتصاد یزد که دور ریز ندارد می توان هاب منطقه ای پلیمر و پلاستیک را در منطقه ایجاد کرد که 18 هزار واحد فعالی که در این زمینه در کشور کار می کنند نیز بهره مند باشند.

توجه به بخش خصوصی مورد انتظار است و سند راهبردی در زمینه رقابت پذیری صنایع پتروشیمی، فولاد، مس و آلومنیوم تدوین شده و

چند سالی روی این موضوع نیز کار شده اما به دلیل برخی تغییرات به تعویق افتاد که با توجه به ضرورت ایجاد ارزش افزوده ضروری است به این مهم توجه شود.

 ***********************************************************************************************************************************

   حجه الاسلام صابری

 

در آموزه های دینی هم بر شفافیت تاکید شده است و لازم است به گونه ای عمل کنیم که از مدیریت و فعالیت شفاف و آکواریومی لذت ببریم و با عملکرد خوب و درست امور را هدایت کنیم.

تعدد قوانین از اسیب ها است و باید تعداد قوانین را کمتر کرد تا از فساد نیز جلوگیری شود و دولت در امور اقتصادی نظارت های خود را بیشتر کند و بر اساس شفافیت اقدامات مدیریتی خود را دنبال کند.

وجود فسادها به نظام ضربه می زند و مجلس باید در حوزه نظارتی با نظارت بر اجرای درست قوانین در این زمینه گام بردارد.

 

***********************************************************************************************************************************

 

 

   جناب دکتر رضایی نژاد:

در راستای اجرایی سازی اقتصاد مقاومتی و توزیع عادلانه ثروت ، گروه پیشگامان کویر یزد یک منطقه 700 هکتاری را در یزد آماده سازی کردیم و حدود 5 سال است که زیرساخت های آن انجام شده است اما در بحث مجلس مطرح شد که مناطق ویژه در اختیار استان هایی باشد که بخش خصوصی زیرساخت های لازم را فراهم کرده است.

در استان یزد تنها نقطه ای از کشور است که زیرساخت های لازم فراهم شده و تمام ارتباطات لجستیک و حمل و نقل آن نیز فراهم است اما در تغییرات مجلس و شورای نگهبان این موضوع نهایی نشده است .

 اینکه اولین منطقه ویژه غیردولتی و با سهامداری مردم باشد تنها در استان یزد اتفاق افتاده است.

یزد به دلیل اینکه مرکز کشور است و وسط راه ارتباطی کشور قرار دارد یک مزیت به حساب می اید که البته مجوز فعالیت بندرخشک هم دارد.

با توجه به اینکه همه زیرساخت ها فراهم است و مجوزهای لازم هم دارد، نهایی شدن موضوع می تواند در توسعه اقتصادی و تسهیل فعالیت های اقتصادی استان یزد کمک کند و درآمدزایی هم داشته باشد.

البته در دستورالعمل ها نیز مشکلاتی داریم که پیگیر امور بوده تا به مرحله نهایی برسد و با توجه به اینکه در منطقه خشک کشور قرار داریم بخش عمده ای از میوه کشور از طریق یزد, بصورت اینترنتی در حال توزیع است.

در مجموع اینکه اگر مجوز فعالیت منطقه ویژه صادر شود به دلیل فراهم بودن زیرساخت ها، فعالیت های لازم بلافاصله شروع خواهد شد.

چون زیرساخت های یزد آماده است نباید موضوع یزد را موکول کنند به کل کشور و مناطقی که اماده نیستند و هنوز نیاز به زیرساخت ها دارند لذا شایسته است مجوز یزد زودتر صادر شود و دولت با واگذاری به بخش خصوصی  بر شدت اجرای قوانین بیفزاید و وظیفه نظارتی خود را شدت دهد.

 

***********************************************************************************************************************************

 

   جناب مهندس کلانتر:

مناطق ویژه و مناطق آزاد به لحاظ دلایل ایجادی و توسعه ای قوانین خوبی دارد اما متاسفانه بهترین قوانین هم در کشور ما در اجرا به مشکل بر می خورد و قانون خوب در سطوح کارمندان میانی و رده پایین دستگاه های حاکمیتی به شکل بد و نادرست اجرا می شود.

در کشور ما برخی افراد  به دنبال رانت هستند و از این راه به ثروت

های بزرگ رسیده و می رسند. هر اتفاقی هم که می افتد تعدادی رانتیر هستند که از فرصتها استفاده کنند و با کمک برخی افراد فاسد داخل سیستم با پایمال کردن حق دیگران و حقوق دولتی منافع زیاد کسب می کنند که عمدتا ناشی از کم اطلاعی مدیران و مسئولان از قانون و بعضا ساده اندیشی  بیش از حد است. نمونه های زیادی وجود دارد. همین اواخر  افرادی دستگاه شناسایی مواد معدنی را به عنوان ویروس یاب به عالی ترین مدیران کشور معرفی کردند.

مشکل عمده این است که اولا تعداد زیاد قوانین بعضا متضاد کار را برای مجریان و ارباب رجوع سخت کرده به گونه ایکه یک قانون یا دستورالعمل را میشود بین ده تا نود درصد جاری کرد بدون اینکه کسی بتواند از مجری آن ایراد قانونی بگیرد.

دوم اینکه نظارتی بر اجرای صحیح قانون نیست و رکن مجلس به وظیفه نظارتی خود به درستی عمل نمی کند.

سومین مسئله مهم، عدم شفافیت و عدم مبارزه درست با فساد یعنی عدم اجرای بند 19سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی است که موجب تداوم و گسترش فساد شده و تولید و تولیدکنندگان سالم و واقعی را دچار مشکل کرده است.

***********************************************************************************************************************************

 

 

    جناب دکتر قویدل:

با توجه به لزوم استفاده از همه ظرفیت ها برای توسعه مناطق باید توجه داشت که استان یزد دارای پارک علم و فناوری و منطقه ویژه علم و فناوری است.پارک های علم و فناوری بر اساس قانون از مزایای مناطق آزاد  نیز بهره مند هستند. با توجه به ظرفیت های اقتصاد دانش بنیان در پارک و منطقه ویژه علم و فناوری می توانیم شهر یزد را به عنوان یک منطقه ازاد علم و فناوری تعریف کنیم و مردم نیز از این مزایا بهره مند شوند و در حوزه اقتصاد دانش بنیان که یک ظرفیت تلفیقی از نخبگان و صنایع است بیشترین استفاده را ببریم

 

 ***********************************************************************************************************************************

 

مصوبات:

فعالیت های اندیشکده صفا در قالب یک گزارش مستند جهت ارائه به مسئولان کشوری و به خصوص ریاست محترم مجلس تهیه و ارسال شود

***********************************************************************************************************************************

دبیرخانه اندیشکده صفای یزد


پربازدید ترین خبرها