بیست و نهمین نشست اندیشکده صفای یزد برگزار شد

بیست و نهمین نشست اندیشکده صفای یزد برگزار شد



بیست و نهمین  نشست اندیشکده صفای یزد در تاریخ 14 اردیبهشت ماه 1399 با موضوع راهکارهای جهش تولید در استان یزد برگزار شد

جهش تولید در استان یزد

با توجه به نامگذاری سال 99 به "جهش تولید" توسط مقام معظم رهبری و لزوم ارائه راهکارهای تحقق این عنوان مهم اقتصادی برای استان یزد، اندیشکده صفا در نشستی با حضور اساتید و صاحبنظران در بیست و نهمین نشست خود به صورت مجازی و ارتباط ویدئو کنفرانسی به بررسی راهکارهای جهش تولید در استان یزد پرداخت.

بنا بر نظر کارشناسان، نامگذاری سال 99 به جهش تولید به این معناست که مسئولین دولتی و هم عموم مردم از ظرفیت های کشور در جهت تقویت حداکثری تولید نقش آفرینی کنند. خلاصه ای از آنچه در این نشست عنوان شده را در ادامه می خوانید:

 

 

    مدیر عامل اندیشکده:

ضمن عرض قبول طاعات وعبادات در ماه مبارک رمضان وخوش آمدگویی به حضار، در راستای جهش تولید

مطالب ذیل را پیشنهاد دادند :

شناسایی اولویت های که می تواننددراستان جهش تولیدداشته باشند این اولویت ها با رویکرد تکمیل چرخه تولید محصول و نیز عمق "داخل سازی"باشند. به همین منظورگروهای ذیل بامزیت نسبی در استان پیشنهاد می کردند.

1 -معدن وصنایع وابسته به آن

2-صنایع شیمیایی و پلیمری

3-صنایع غذایی وامنیت غذایی

4- نساجی

5-حمل ونقل

در این راستا توصیه میگرددتیم های تخصصی برای هر گروه مشخص شود وراهکارهای تحقق جهش تولید را برای این پنج گروه برسی وبصورت گام های اجرایی پیشنهاد دهند.

هدف گذاری در هربخش می تواند بر مولفه های جهش متمرکز شود.

حمایت های دولت نیز برمبنای بهبود این مولفه ها متمر کز شوند.

تکنو لوژی و ارتقاء آن، تامین منابع های بصورت هوشمند، حذف تنگاهای جهش تولید رفع اشکالات ساختاری از تولید و اقتصاد استان یزد می تواند در این تیم های تخصصی مدنظر باشند.

(جهش) بصورت مرتب رصد و نظارت شوند.

 

 

   آقای حجت الاسلام صابری:

توجه به مبانی اقتصادی اسلامی و توصیه همگان به الگوگیری از آنها بعنوان یک کار فرهنگی در اقتصاد می تواند ملاک عمل باشد.

ضمنا تمرکز سرمایه ها در یک گوشه،  باعث ایجاد فقر و مشکلات در یک گوشه گیری شود

 بورس میتواند در جهش تولید و توسعه عادلانه ثروت در جامعه کمک کند و بایدآن را تقویت کرد و همزمان موانع موجود تولید و    صادرات راهم رفع کرد.

 

   جناب آقای مهندس زارع:  

برای جهش تولید در سه بخش می توان نقش تعریف کرد.

1-نقش دولت 2-نقش تولید کنندگان 3-نقش مصرف کنندگان

در اینجا اگر دولت نقش خود را خوب ایفا کند به تبع آن،  آن دو گروه دیگری هم نقش خود را خوب ایفا خواهد کرد.

ضمنا شناسایی مزیت های استان یزد همزمان با آن ساختارهایی که تاکنون به عنوان مانع مطرح بوده اند و این رونق تولید و جهش آن را زمین گیر کرده اند باید آنهارا برطرف کنیم.

نکته دیگر این است که زنجیره ارزش را در کشورباید کامل کنیم.

خدماتی که دولت قرار است به بخش تولید بدهد بصورت شفاف ارائه شود.

شعارهای سال هرسال رنگ و بوی اقتصادی داشته است خیلی از مبانی که مربوط به شفافیت است هنوز عملی نشده است.

 

 

   جناب آقای مهندس متوسلیان:

 

ابتدا باید تولید را حفظ کنیم، ظرفیت های موجود را حفظ و رونق دهیم. ایشان با اشاره به ظرفیت ها و قابلیت های صنعت شیمیایی و پلیمری در استان یزد و نیز ظرفیت های پتروشیمی در کشور، یکی از مشکلات مهم را تامین مواد اولیه از پتروشیمی های داخلی اشاره کردند و اینکه این مواد حتی از قیمت در کشور امارت هم گران تر باید خرید کنند. و عملا 45 درصد صنعت شیمیایی و پلیمری استان فعال است. و مابقی تعطیل شده اند باید این ظرفیت تکمیل شود.

جهش تولید به ساز و کارهایی نیاز دارد که ابتدا باید موانع پیش روی تولید برداشته شود و چرخ تولید را کند نکند بلکه سرعت بیشتری برای حرکت و پیش روی تولید بدهد.

دولت در پرداخت طلب به کارخانه ها به جای پرداخت نقد، اسناد خزانه داده به این شکل که دولت در مناقصات پس از گذشت دوسال، به جای پرداخت وجه به پیمانکاران اقدام به پرداخت اسناد خزانه می کند که با در نظر گرفتن تورم و بهره های بانکی، اسناد خزانه 15 درصد با سررسید دو ساله است که جمعا چهار سال بعد از انجام مناقصه و کار مورد نظر است و این روش عملا صنعت را به نابودی می کشاند.

گرچه پروژه هایی انجام می شود اما راهکارهای ارائه شده به صورت زنجیره ارزشمند نیست و مقطعی تسکین خواهد داد که در مجموع آسیب جدی به صنعت وارد می کند.

 

   جناب آقای مهندس حسینی پور:

اولین گام در بخش تولید، استمرار آن است. اما تولید در حال حاضر با مشکلات متعددی دست به گریبان است تولید کننده در بحث فروش دارای مشکل است. حتی برای صادرات هم دچار مشکل است. کرونا باعث شده تا بخشی از صنایع ما دچار مشکل شوند و بعضی هم تعطیل شوند و فشار آن به بیمه های تامین اجتماعی و بیمه بیکاری است. از طرفی تورم هم داریم و اینها همه یک پکیچ مساله هستند.

تقویت بورس در کشور باحضورحدود 40 میلیون نفر سهامدار در آینده تحول بزرگی خواهد بود و البته در تامین مالی و گردش مالی صنایع  نقش مهمی را ایفا خواهد کرد. اما کارخانه هایی که در بورس نیستند برای تامین مالی با مشکل روبه روخواهند شد.و این برای صنایع یزد که در بورس نیستند یک مطلب مهم و قابل تامل است.

اما منابع حمایت دولتی محدود به نفت و مالیات هستند که این دو در این زمان فعلی با توجه به قیمت نفت و هم فضای کسب وکار متاثر از کرونا نمی توانند نقش مناسبی ایفا کنند.

در سال 98 که وضعیت خوب نبود، اندیشکده ها در کنار دولت شکل گرفتند و راهکارهای خوبی هم دادند.

برای جهش تولید به نوآوری و بهره وری باید بیشتر توجه کرد.  جهش در تولید به معنای استفاده بیشتر از ظرفیت‌های موجود است

 

   جناب آقای مهندس فنایی:

اگر بخواهیم تولید در مملکت رشد کند و مردم به سمت تولید بیایند باید پلکانی بهره ها را کم کرد و سود سپرده ها را نیز پلکانی کاهش داد تا نقدینگی به سمت تولید بیاید.

باید راهکارهای تئوری را با روش اجرائی ارائه داد، تولیدکننده ها بیشتر از سایر بخش های کشور درگیر مسائل و دستورالعمل های مختلف هستند و تسهیلات بانکی را با نرخ های بالا دریافت می کنند اما لازم است برای رشد تولید سود سپرده را کاهش داد تا تولید مورد حمایت قرار گیرد.

جهش تولید استفاده از ظرفیت ها بدون سرمایه گذاری ثابت است به شرط داشتن بازار و برنامه تولید، برای صنایع آسیب پذیر و آسیب دیده به تغییر استراتژی نیاز دارد و لازم است تیم هایی برای بررسی و تغییر تولید در این زمینه اقدام کنند.

واحدهای تولیدی زیادی در سطح کشور هستند که به دلایل مختلف تعطیل شده و یا اگر فعال هستند، بازار موثری در عرضه ندارند در حالی که سرمایه گذاری شده و دارای انبار و سوله و ... هستند که اگر دولت حمایت کند و این واحدها را تغییر کاربری بدهند،  از ظرفیت های موجود استفاده بهینه شده است.

تشکیل تیم های بررسی و رصد در این شرایط که دولت می خواهد سرمایه گذاری ثابت داشته باشد می تواند کمک کند تا از سرمایه گذاری های انجام شده گذشته استفاده بهینه صورت گیرد.

راهکار حمایتی دیگر اینکه بسیاری از افراد خوشفکر توان تولید دارند اما امکان سرمایه گذاری ندارند بنابر این می توان با بهره گیری از ظرفیت واحدهایی که به طور کامل فعال نیستند و ظرفیت خالی دارند برای تولید بهره برد.

دولت باید از اهرم هایی که در اختیار دارد نیز به درستی استفاده کند، در کشورهای مختلف از اهرم مالیات برای رشد از طریق بخشودگی استفاده می کنند و لازم است دولت چنین بسترهایی را در کشور فراهم و مورد استفاده قرار دهد تا هم دولت نفع ببرد و هم اینکه بخش خصوصی به رشد موثر و محکمی برسد که نتیجه آن نیز برقراری عدالت است.

تولید در بسیاری از موارد از دولت مطالبه دارد و در عین حال در مواردی نیز به بخش های دیگر مثل تامین اجتماعی بدهکار است که می توان با ایجاد برخی بسترها و حمایت ها نسبت به پرداخت بدهی ها اقدام کرد و کسی هم در این زمینه متضرر نشده و از تولید نیز حمایت شود.

در حال حاضر بین شرکت های دولتی و خصوصی عدالت برقرار نیست، اتفاقات خوبی در راه است و دولت از طریق برخی پتانسیل ها مانند بورس در حال جذب نقدینگی است لذا لازم است برخی بسترها نیز فراهم شود و مالیات ها هم جهت دار شده و شفافیت که اصل 19 سیاست های اقتصاد مقاومتی است بیش از پیش مورد توجه باشد و بخش خصوصی هم به دنبال دولت سیستم آکواریومی را مدنظر قرار دهد.

فسادهایی که در کشور کشف می شود ناشی از نبود شفافیت و واگذاری های شبه دار است پس برای اینکه فساد کم شود و شفافیت داشته باشیم توجه به واگذاری از طریق بورس را می طلبد و از سویی،  شرکت هایی که در بورس حضور ندارند می توانند با تبعیت از الگوی بورسی به شفافیت برسند.

لازمه جهش تولید کمک به همه صنایع است، در بسیاری از صنایع زنجیره تولید تکمیل نشده در حالی که توجه به این موضوع می تواند موجب افزایش اشتغال و ایجاد ارزش افزوده شود ضمن اینکه بخش خصوصی هم از این روش ها قدرتمندتر در اقتصاد ایفای نقش خواهد کرد.

کرونا باعث شد تا بسیاری از بخش ها در کشور به دورکاری روی بیاورند در حالی که استفاده از ظرفیت دورکاری در بسیاری از کشورها پیش از کرونا نیز مورد توجه بوده است و امروز که این شرایط را داریم بهترین زمان برای توسعه دولت الکترونیک است.

   جناب آقای مهندس فقیه:

-    استفاده از ظرفیت‌های اشتغال خانگی به ویژه با رویکرد به کارگیری از ظرفیت زنان خانه دار برای تولید  

  - حمایت از استارتاپ ها برای پیدا کردن بازار عرضه کالاهای تولید داخلی در کشور

- بهره گیری از طرفیت های فضای مجازی به ویژه پس از توسعه آن در دوران کرونا برای اشتغال زایی

استفاده از ظرفیت پنجره جمعیتی ایران برای رونق تولید در کشور

-  استفاده از ظرفیت صنایع دستی یزد و رونق کارگاه های محلی و روستایی به منظور افزایش تولید داخلی، و حفظ و انتشار فرهنگ ایرانی- اسلامی با حمایت از کسب و کارهای خرد

بحث جمعیت و تاثیر آن در تمامی برنامه ریزی های اجتماعی – اقتصادی ، سیاسی و...یک موضوع انکار ناپذیراست. یکی از مهمترین عناصر تاثیر جمعیت ساخت سنی جمعیت است. اینکه جمعیت تشکیل دهنده یک جامعه از چه ترکیب سنی برخوردار باشد بر برنامه ریزی های مختلف برای آن به شدت تاثیر می‌گذارد و هزینه ها و مزایای متفاوتی را برای برای یک جامعه بدنبال دارد. پنجره جمعیتی یکی از مهمترین مراحل در ساخت سنی یک جمعیت است که با توجه به تبعات آن به ویژه از منظر اقتصادی، برخی از اقتصاددانان از آن به عنوان موهبت جمعیتی نام می برند. البته باید در نظر داشت که تهديدآميز بودن يا فرصت بودن پنجره جمعيتي كشور تا حدود زيادي به نگرش و عمكرد دولت و نظام حاکم در ارتباط با اين مسئله بستگي دارد. ساخت سنی به ویژه عرضه و تقاضای نیروی کار را تحت تاثیر قرار می دهد.

   جناب آقای دکتر رضایی نژاد:

بحث برداشت رونق توليد و جهش توليد شد كه از لحاظ عملياتي در صنعت و خدمات جهش توليد به اين مفهوم است كه از ظرفيت موجود حداكثر بهره وري و استفاده بهينه بشود و تمام امكانات به صف و توليد انتقال يابد

در مورد بيكاري بحث شد و افزايش بيكاري مقداري زيادي دولت مقصر است كه جبران تورم گذشته و جاري را به كارفرمايان انتقال مي دهد.

پيشنهاد مي گردد افزايشها و كمكها در قالب بن و از طريق دولت باشد و وجه ان از كارفرما گرفته شود ولي در تعهدات و پرداختهاي جاري نباشد تا در سالهاي اتي كه انشالله تورم كاهش مي يابد اثر مركب هزينه نيروي انساني باعث تعديل توليد گردد

مثلا اگر هدف اين است مه براي جبران هزينه و شرايط كرونا امسال يك ميليون به كارگر داده شود در قالب بن باشد و دولت توزيع كند و هزينه را از كارفرما  بگيرد ولي اگر در پرداختهاي كارفرما باشد براي كارفرما ١٧٠٠٠٠٠ هزينه دارد و بعد از سه سال با تورم بيست درصد حدود سه ميليون تومان مي شود

چون با اين شرايط بعيد است كه تا سه سال درامدها سه برابر شود بنابر این کارفرما بخاطر ترس بحران اينده تعديل نيرو مي كند

 

   خانم دکترمرشدی زاد:

شعار سال منبعث از راهبرد کشور در همان سال است و یک نامگذاری فانتزی برای تکرار و گذران سال ها نیست.

جهش فکری در مسئولان، جهش فروش و جهش اقتصاد از جمله پیش نیاز جهش تولید در کشور است.

تاثیرات جهش تولید باید در زندگی و رفاه مردم قابل لمس باشد.

 در شرایط فعلی برخی از کسب و کارها مانند گردشگری،  هتل ها و مراکز ارائه خدماتی تعطیل شده است که با تداوم و گسترش ویروس کرونا امکان حذف این کسب و کارها وجود دارد.

کالاهایی همچون مواد پتروشیمی،  صنایع معدنی و برخی اقلام خوراکی در بازار بین‌المللی جایگاه مناسبی پیدا کرده اند

و باید به بازار خارجی برای تولید توجه کنیم زیرا،  بازار داخلی در بعضی اقلام ظرفیت مصرف این حجم از تولید را ندارد و معادل ۳۰ تا ۴۰ درصد تولیدات ما برای بازار خارج باشد.

بطورکلی در سه محور تولیدات رقابت پذیر داخلی،  تولیدات صادرات محور و تولید ات جایگزین واردات می توانیم جهش تولید را مححق کنیم. اگر جهش تولید با تمرکز روی این سه محور انجام شود نیاز به مصرف داخلی و صادرات دارد که باید بسترها را به بهترین وجه ممکن فراهم کرد.

بخش خصوصی هنوز نقش جدی در اقتصاد کشور ندارد و باید نقش این بخش را در اقتصاد تقویت کنیم.

افزایش نقش بخش خصوصی در اقتصاد، گسترش صادرات،  اهمیت دادن به بازارهای خارجی،  تزریق و جذب سرمایه‌ و سرمایه‌گذاری،  پرداخت تسهیلات به تولیدکنندگان و فعالان بخش خصوصی و بهبود تعاملات بین‌المللی برای تحقق جهش تولید لازم است.

 

 

   جناب آقای مهندس کلانتر:

1.       اینکه یک نامگذاری با موضوع اقتصاد و تولید همه ساله بخصوص در سال های اخیر انجام شده خوب است و اینکه توسط بالا ترین مقام کشور اعلام می شود بهتر، ولی ما سال های گذشته هم نظیر این عناوین را داشته ایم.  مشکل این است که نگاه ها و قرائت ها از این نامگذاری که پشت خودش هدف های بزرگی دارد خیلی متفاوت است بنابر این به نظر می رسد باید ابتدا موضوع، اهداف و چهارچوب های جهش تولید تبیین شود.  بنظر من قبل و همراه با هر نامگذاری سال باید برنامه های عملیاتی و چهارچوب ها و اهداف کاملا روشن تبیین و ابلاغ شود.

2.       قرائت من از شعار جهش تولید چند چیز است:

اولا به نظرم این عنوان امسال کل تولید را مدنظر قرار داده یعنی جهش در کل تولید باید ایجاد شود نه  اینکه مثلا یک رشته           خاص تولیدی یا حتی مزیت خاص استان را در نظر بگیرد لذا برای ایجاد جهش در تولید باید مسائل اساسی و موانع ایجادی در این زمینه مد نظر قرار گیرد و الا بررسی های ما نشان می دهد که همین الان تنها 40درصد واحدهای تولیدی صنعتی استان فعال و 20درصد نیمه فعال هستند و ایجاد صنایع جدید در همان زمینهای قبلی توجیه ندارد. به نظر من برای ایجاد جهش در کل بخش مولد در کشور باید علم و دانش و مهارت ومدیریت در همین بخش های موجود بهبود یابد و فعال شود و اگر هم قرار است صنعت و تولید جدید ایجاد شود باید طبق یک استراتژی مشخص و عالمانه که توسط خبرگان و متخصصین در چهارچوب زنجیره ی ارزش و حلقه های مفقوده و زنجیره تامین تهیه شده انجام شود. وقتی که ما می خواهیم به یک هدف بزرگ دست پیدا کنیم بهتر است چندماه کار مطالعاتی،  برنامه ریزی و همسو کردن نظرات و دیدگاه ها انجام شود و آنگاه که همه نیروها در یک جهت بود قطعا برآیند آنها نتیجه خواهد داد.

 

   جناب آقای دکتر لطفی:

دوران برنامه ریزی با روش های سنتی به سرآمده، برنامه های میان مدت و کوتاه مدت و همچنین برنامه های توسعه ای و اسناد بالادستی هم به نتیجه مطلوب نرسیده.

توصیه ها:

سه گروه فعالیت شاید بهترین توصیه برای رفتارهای دولت است:

1.تشویق،

2.معرفی الگوها،

3.تسهیل گری.

آفت ها

الف- آفت ها در بخش دولتی:

سه آفت اصلی هم بخش های دولتی و عمومی کشور را تهدید می کند:

1.مقررات زائد، متناقض، متعدد و مانع.

2.دستگاه گرایی و دستگاه محوری.

3.منابع و سرمایه های راکد

ب) آفت ها در بخش خصوصی

سه آفت مهم بخش خصوصی در کشور:

1.روزمرگی،

2.کیفیت غیررقابتی،

3.سلب مسئولیت های اجتماعی و زیست محیطی از خود.

ج) آفت مهم در شهروندان:

آفت اصلی غالب شهروندان ایرانی هم عدم آمادگی برای ورود به سده 1400 است.

راهبردهای پیشنهادی:

الف- راهبردها برای بخش دولتی و عمومی:

*جشنواره مقررات زدایی و حذف موانع از فرآیندها برگزار شود.

*جشنواره¬ی یک اقدام موثر که حاصل تعامل بخش های دولتی و عمومی با بخش خصوصی باشد.

*جشنواره بهره گیری از منابع و سرمایه های راکد با روش های نوآورانه برگزار شود.

 

**نکته: این جشنواره ها و ارزیابی های مرتبط باید توسط بخش خصوصی در شهروندان انجام شود.

ب) راهبردها برای بخش خصوصی:

*برگزاری جشنواره تعهد مستمر به نوآوری

*برگزاری جشنواره اهتمام مستمر به ارتقای کیفیت

*برگزاری جشنواره مشارکت در پایداری اجتماعی و زیست محیطی

 

**نکته: این جشنواره ها و ارزیابی های مرتبط باید توسط انجمن های صنعتی و صنفی و نهادهای مردمی انجام شود.

ج)ارتباط با شهروندان:

*برگزاری جشنواره شهروند توانمند 1400در طیف های سنی مختلف

توصیه:

به نظر میرسد مجموعه پیشنهادهای فوق نیازمند به یک دبیرخانه منسجم داشته باشد.

 

 

   جناب آقای مهندس رنجبر:

جهش تولید استان یزد در راستای معدن و صنایع معدنی

آنچه امروزه به عنوان جهش مطرح است به این معنی است که از روال عادی و رشد سنواتی خارج شده و به یک یا چند مدار بالاتر برود به عنوان مثال تولید کننده مواد خام مثلا سنگ آهن به تولید فولاد بپردازد و تولید کننده فولاد به تولید آلیاژهای با ارزش بالاتر بپردازد.

یک دستگاه گوشی تلفن همراه بخش اعظم آن را سیلیس تشکیل می دهد ولی دارای ارزشی بسیار بالاتر است آنچه امروزه معادن و صنایع معدنی را در استان یزد رنج می دهد دو مقوله است: اول خام فروشی و دیگری آلایندگی.

در صورتیکه صنایع با تکنولوژی بالا فاقد این دو مقوله هستند و به نیروی تحصیلکرده، توانمند، متخصص و سختکوش که ذات استان یزد با آن سازگار است لذا جهش در این صنایع باید با این رویکرد صورت گیرد که موجب درآمد چندین برابری و به کارگیری نیروی متخصص شود.

ذخایر معادن فناپذیر هستند باید به سمت بهره برداری صیانتی از معادن برویم و آن را برای نسل های آینده حفظ کنیم و سعی شود تا بالاترین رده ارزش افزوده را در داخل کشور تولید کنیم.

نکته دیگر که به نظر می رسد استان یزد ظرفیت بالایی را دارا باشد تولید محصولات مرتبط با بخش بهداشت و درمان با توجه به دوران پساکرونا است که این استان از ظرفیت بالای پزشکی برخوردار بوده و به تبع آن صنایع مرتبط می توانند رشد بالا و جهش گونه را تحقق بخشند.

در کل، جهش تولید به معنی تحول کیفی در تولید است تا افزایش تولید. زیرا به محض ورود کالای با کیفیت بسیاری از تولیدات که در رده پایین تر قرار دارند از چرخه بازار خارج می شوند.

 

 

   جناب آقای دکتر قویدل:

برای تحقق جهش تولید , اولین گام برداشتن موانع اصلی بر سر راه تولید است.

یکی از این موانع صدور مجوز تولید است .

 برای عبور از این مانع و البته بدون حذف الزامات می توان از مجوزهای نوع 2 استفاده کرد.

 در این مجوزها ضمن صدور فوری مجوز برای فعالیت درخواستی از درخواست کننده تعهد گرفته می شود تا در یک بازه زمانی( مثلا شش ماهه)  نسبت به تکمیل فرآیند درخواست و ارائه مستنداتِ رعایتِ الزامات، اقدام نماید.

با اینکار هم تولید محقق میشود هم سرعت عمل بالا میرود و هم الزامات در یک بازه زمانی رصد و محقق میشود.

اقدامات اجرایی به ترتیب  عبارتند از

۱ استخراج  انواع مجوزها و مراجع صادر کننده

۲ تماس با مراجع صادر کننده و درخواست تسهیل و کوتاه کردن فرایندها

۳ دریافت بازخوردها و جایگزینی  فرایندهای ساده شده

۴ تشکیل کمیته صدور مجوز زیر نظر شورای اشتغال یا اقتصاد مقاومتی

 ۵ارسال طرح به مجلس و قانونی کردن مجوز های نوع ۲


پربازدید ترین خبرها